17 Days…

“You’ve been gone seventeen days
Seventeen long nights”

Het zal je niet zijn ontgaan, PurplePicks.net heeft een tijdje op paars gestaan. Het heengaan van Prince hakt er bij ons enorm diep in. Het bericht op donderdagavond 21 april dat er een levenloos lichaam was aangetroffen in Paisley Park deed de wereld in een grote ‘blur’ veranderen. Het sneeuwde verdorie in april, het was exact 31 jaar nadat hij samen met Wendy & Lisa zijn magische en over het verlies van een dierbare handelende Sometimes It Snows In April opnam. Het zou toch verdorie niet…? De bevestiging enige tijd later dat het hier daadwerkelijk Prince betrof sloeg de wereld onder onze voeten weg. Dat klinkt wellicht dramatisch, maar het betreft hier iemand die meer dan dertig jaar het leven van ons, maar ook dat van miljoenen anderen heeft gevormd met zijn muziek. Bij elk liedje horen herinneringen. In elke noot ligt een stukje van ons eigen leven beklonken. Als een persoon je ontvalt die je nooit hebt ontmoet, maar wiens werk zo onlosmakelijk onderdeel is van wie je zelf bent, voelt dat als het wegvallen van een naaste.

Voor ons had het even geen zin meer om met iets triviaals als het beoordelen van zijn albums bezig te zijn. Hoe kan je iets zinnigs over een album als Batman, daar waren we tenslotte gebleven, schrijven als je overmand bent door emoties? Daarom ging PurplePicks.net even op paars. Uiteraard gaan we wel door. Natúúrlijk gaan we door. Want meer dan ooit moet de muziek gevierd worden. Maar voor we dat doen, willen we toch ook even stilstaan bij het leven van Prince en zijn veel te vroege heengaan.

“And if the elevator tries to bring you down
Go crazy!
Punch a higher floor”

Laten we hopen dat Prince dat in de laatste momenten van zijn aardse bestaan daadwerkelijk die knop naar een ‘higher floor’ heeft in weten te drukken. Want verdorie. Dood in een lift. Alleen. Wat een verschrikkelijk triest einde voor de man die als de grootste muzikale innovator van zijn generatie gezien mag worden. Een man die bekend staat om de vele hits die hij in de jaren ’80 scoorde. Dat zal dan ook altijd zijn voornaamste erfenis blijven. Maar er is nog zo veel meer.

Waar te beginnen als de carrière zo omvangrijk is? Met zo’n veertig officieel uitgebrachte albums, talloze niet te versmaden b-kantjes, ontelbare liedjes die door anderen zijn uitgevoerd, een handvol live-releases, diverse films en nog vele honderden opnames die in het ondergrondse circuit circuleren. Alleen dat al was voor ons bij leven en welzijn een reden om het eens chronologisch aan te gaan pakken en dat is wat we sinds 1 januari hebben gedaan. Juist nu gaan we daar mee door. Maar het maakt ook dat geen enkele terugblik op het leven en werk van Prince eer doet aan wat hij werkelijk heeft neergezet sinds hij eind jaren zeventig als jonge ster aan het firmament verscheen. Alles lijkt inmiddels ook wel geschreven, maar slechts zelden komt de werkethiek van Prince aan bod die – ondanks dat hij een mainstream-artiest pur sang leek – behoorlijk underground, ‘indie’ of zelfs ‘punk’ te noemen was. De man deed namelijk bij voorkeur alles zelf. Tegen het eind op het belachelijke af.

17daysNaar hartenlust spelen
Als Prince in 1977 op 18-jarige leeftijd een deal sluit met platenlabel Warner, staat punk op het punt van doorbreken en is disco de muzikale trend. Tekenen bij zo’n groot label, betekent doorgaans ook meegaan in de vele haken en ogen die zo’n platenmoloch stelt. Prince is daar op zakelijk gebied ongetwijfeld vanwege zijn geringe ervaring kennelijk blind voor en volgt vooral zijn muzikale instinct. Hij dwingt volledige artistieke controle af en wil zélf alles doen. Het debuut For You klinkt dan ook daadwerkelijk als het product van iemand die de sleutels van de studio heeft gekregen en ongeremd naar hartenlust mag spelen. Anno 2016 zijn we gewend aan het ‘written, arranged, composed, produced and performed by Prince’-label dat zijn albums siert, maar het is in de muziekgeschiedenis tamelijk uitzonderlijk dat iemand met nul ervaring zo vreselijk veel ruimte krijgt.

Verlicht despoot
Nu had Prince ook het talent wel, maar het alles zelf doen is een houding die niet past bij een artiest op een mainstream-label. Zelfs als Prince in de jaren ’80 en voortbouwend vanaf dat debuut heel doelbewust op het supersterrendom afkoerst en begeleidingsband The Revolution een naam geeft, is hij nog goeddeels zelf verantwoordelijk voor het gros van wat er naar buiten komt. Hij bouwt als een bezetene zijn eigen koninkrijk. Letterlijk, want in zijn piekperiode (voor het gemak de periode 1983-1988, al moet je die data niet te nauw nemen) verlaat niet alleen de ene na de andere puike plaat de studio (al dan niet voor zichzelf of als zichzelf), hij realiseert tevens zijn eigen studiocomplex Paisley Park. Zijn kasteel als het ware, inclusief uitkijktoren. Een burcht waar vanuit hij als een verlicht despoot zijn koninkrijk bestuurt. Vanuit die burcht gaat hij in de 90s ook de strijd aan met zijn voormalige label Warner, waarvan hij inmiddels weet dat ze hem wel alle vrijheid hebben gegeven te fröbelen in de studio, maar zijn masters blijken uiteindelijk niet van hemzelf. Iets met kleine lettertjes.

Naar binnen
Wat die creatieve vrijheid heeft opgeleverd is hetgeen Prince beroemd heeft gemaakt. De eerder dit jaar overleden David Bowie was een icoon omdat hij continu zijn voelsprieten uit had staan in de buitenwereld, hierdoor perfect trends aanvoelde en daar als eerste mee aan de haal ging. Hij vond zichzelf steeds opnieuw uit door de tijdsgeest als eerste aan te voelen en de massa mee te slepen. Prince werkte exact omgekeerd. Volledig in zichzelf gekeerd en wars van wat er buiten de muren van zijn eigen koninkrijk gebeurde werkte hij aan nieuw materiaal, dat daardoor zeker in de jaren ’80 enorm oorspronkelijk en daardoor trendsettend werd. Het is die oorspronkelijke en het in zichzelf zoekende Prince die nu nog steeds weerklinkt in nieuwe generaties artiesten, van rockers als Foo Fighters en nieuwkomers als Harts, tot ‘usual suspects’ Bruno Mars en Pharrell Williams en noem ze allemaal maar op. Juist als hij om zich heen keek en invloeden van wat ‘hip’ was buiten zijn eigen belevingswereld, ging het werk van Prince zwalken.

Ontdekkingstochten
Die genoemde strijd heeft de ‘d.i.y.’ mentaliteit van Prince alleen maar aangewakkerd. Vanaf het midden van de jaren ’90 brengt Prince met wisselend commercieel succes zijn werk uit op velerlei manieren. Naar eigen zeggen met amper nog de verkoopaantallen die hij in zijn glorietijd haalde, maar wel met een betere opbrengst. Prince experimenteert als eerste met het internet als verkoopkanaal. Stopt daar vrij snel weer mee. Streaming bekijkt hij met argusogen. Slechts Tidal kan zijn goedkeuring wegdragen. En op het moment dat niemand het meer verwacht sluit hij vrede wat betreft die masters met Warner. De massa is hij dan al bijna twee decennia kwijt, maar met vallen en opstaan vindt hij – met een mentaliteit die bij elke andere artiest als ‘punk’ of ‘indie’ wordt omschreven – wel zijn weg. Het feit dat Prince na 1995 geen enkele noemenswaardige hit meer heeft gehad, heeft deels te maken met het feit dat hij muzikaal niet meer altijd zo goed was als in de jaren ’80. Echter, veel is ook aan de massa verloren gegaan doordat Prince het allemaal zelf aan het uitvogelen was. Goed, met een 20ten en vooral een HITnRUN Phase One leverde hij draken van albums af, daar tegenover staan echter ook ontdekkingstochten als de fijne digitale albums die hij begin deze eeuw uitbracht voor leden van zijn NPG Music Club, het tweeluik LOtUSFLOW3R/ MPLSoUND en vooral ook zijn zwanenzang, HITnRUN Phase Two.

Verlengstuk van emoties
Prince’ dood is in de slipstream van die laatste reeks pianoconcerten opvallend te noemen. Voor het eerst in zijn carrière heeft hij shows gebruikt om terug te blikken op zijn leven en – al waren het slechts flarden – het publiek structureel anekdotes over ‘vroeger’ mee te geven. Prince was altijd iemand die alleen naar voren keek, dit was nieuw. Enige tijd geleden kwam tevens het nieuws dat hij aan memoires zou gaan werken. Zou hij wellicht iets aan hebben voelen komen? Je zou daar wel in gaan geloven door alle (onbetrouwbare) verhalen die naar buiten komen rollen. Laten we hier maar niet over speculeren en de focus houden op zijn immense oeuvre. De afgelopen drie decennia was Prince iemand onze oren heeft geopend. Voor zijn eigen werk, maar ook voor het werk van anderen. Een man die onze muzikale ontdekkingstocht richting heeft gegeven, maar die ook daarmee onze leven richting gaf. Wij realiseren ons terdege dat we niet de enigen zijn en het mooie van Prince en zijn werk is dat iedereen ‘zijn eigen versie’ heeft van die eigengereide muzikant. De één houdt van de rocker Prince, de ander van de soulvolle of jazzy Prince, de ander van de experimentele en iedereen hield van de livemuzikant die hij was. Met zijn gitaar als verlengstuk van zijn emoties en de laatste tijd vooral de piano, werd hij met zijn werk ook het verlengstuk van de emoties van zijn publiek. Het maakte van optredens bijna religieuze bijenkomsten, waar iedereen met een herboren ziel weer naar buiten kwam.

Dat zo’n icoon die de levens van zo veel mensen heeft verrijkt de wereld verlaat door bijna als een nachtkaars uit te gaan – eenzaam, in een lift, in zijn zelfgebouwde bunker – is ook ‘17 Days‘ later nog maar moeilijk te bevatten.

Geef een reactie