Emancipation (1996) disc 1

Als vrij én net getrouwd man bracht Prince in 1996 als PP_logo_small direct een driedubbel-cd uit vol met nieuw werk. Bewees hij het gelijk van Warner dat kwaliteit boven kwantiteit zocht? Of had PP_logo_small het gelijk aan zijn zijde? We bespreken dit drieluik vanwege de grote hoeveelheid muziek in drie delen. Vandaag de eerste schijf.

MK: “Goed. Dan heeft Prince als artiest jarenlang (tevergeefs) met zijn label gestreden voor de masters van zijn muziek enn is hij na een smerig gevecht met datzelfde label om onder z’n contract uit te komen -inclusief naamsverandering- uiteindelijk een free agent. Waardoor hij dus eindelijk kan componeren, opnemen en uitbrengen wat hij maar wil, zonder gezeik aan zijn hoofd van A&R-, marketing- en promotieluitjes dat hij teveel opneemt en ‘de markt verzadigt’. Dan maakt hij dan ook meteen maar een statement door van zijn eerste release als ‘bevrijd slaaf’ meteen ook maar een 3CD-set te maken (waarvan iedere schijf exact 60 minuten duurt) die hij -hoe toepasselijk- Emancipation doopt.”

EK: “Dat ook nog eens met veel bombarie en de kreet ‘The album PP_logo_small was born to make’ in de markt werd gezet. Al was ‘PP_logo_small‘ op dat moment ‘pas’ drie jaar oud natuurlijk. Afijn, ik moet zeggen dat ik in 1996 erg nieuwsgierig was naar wat het zou gaan worden. Temeer daar je in die periode aan de hand van allerlei bootlegs kon constateren dat Warners beslissing tot het terugbrengen van Sign “O” The Times van driedubbellaar tot dubbel-LP niet de meest goede keus is geweest.”

MK: “Precies! Dan zou je als fan, of sowieso als rechtgeaarde muziekliefhebber, toch verwachten dat die bevrijding de creatieve impulsen tot de grootste hoogtes zou stuwen, dat hij werkelijk álle remmen zou losgooien, wraak zou nemen op zijn voormalige label voor -bijvoorbeeld – het verplicht moeten snijden in Crystal Ball en dus het aller-, aller-, ALLERbeste werk zou opleveren dat hij óóit gemaakt had?”

EK: “Yep!”

MK: “Nee dus. Laat ik er maar meteen met gestrekt been ingaan: Emancipation is een draak van jewelste. Met zeker niet het beste dat Prince/PP_logo_small ooit opnam; het staat vol middelmatige mid-tempo R&B, povere (power)pop, futloze funk en niet helemaal geslaagde rap. En -een primeur, zij het dat het niet echt lekker uitpakt- een aantal covers. Had ik me eerder wel eens afgevraagd wat er in hemelsnaam is gebeurd met Prince na 1988, bij Emancipation heb ik helemaal zoiets van ‘WTF dude, wat maak jíj nou!?’ Nou, een triple album tjokvol opvullers en ongeïnspireerde liedjes -waarvan velen op zichzelf al lang lijken te duren- om de drie keer 60 minuten vol te maken.”

PP_Emancipation02EK: “Ik heb Prince ná 1988 ook nog zeker – zij het bij vlagen – briljant gevonden. Vind ik nog steeds! Ik heb meer het idee dat specifiek  Emancipation een reactie is die Prince zelf niet goed heeft overzien. Net zoals een jengelend kind dat niet wil gaan slapen geen idee heeft wat het zou gaan doen als zijn ouders zouden zeggen ‘okee, dan blijf je maar wakker ook’, zat zo veel van Prince’ energie in de strijd tegen Warner, dat hij geen moment goed heeft nagedacht wat hij zou gaan doen als hij eindelijk die vrijheid had. In de euforie van de vrijheid vond hij blijkbaar elk idee dat kwam opborrelen te gek. Hij heeft overigens nog steeds ‘slave’ op zijn wang in het cd-boekje. Dat geeft ook te denken.”

MK: “Het lijkt er inderdaad op dat Prince het werk uit die periode helemaal niet zo middelmatig vond, aangezien hij de set opent met Jam Of The Year en pocht ‘This is the joint I’ve been layin’ 4 all night / This is the one that really gets me gone.’ Wel, sorry, maar ik kan het me haast niet voorstellen. Het mag dan allemaal prettig in het gehoor liggen en de melodietjes mogen er dan soepeltjes inglijden, het kabbelt echter wel al te veel en veel te braaf door, en Prince klinkt niet bepaald geïnspireerd. Jam Of The Year is typische nineties R&B, maar het is geen Prince, en al helemaal niet de ‘jam of the year’ die hij belooft, de stuiterende baslijn en fluit-accenten van Eric Leeds ten spijt.”

EK: “Daar kan ik je wel in volgen, maar ik moet zeggen dat ik het live altijd prima heb vinden werken. Het nummer zuigt je daadwerkelijk een show binnen als het op hoog volume en een vette bas de oren binnendringt. Op dit album echter, mist het die punch die het live wel heeft.”

MK:Right Back Here In My Arms is dan al een stukje scherper, maar echt veel beter wordt het niet. Zeker niet tekstueel, het nummer is rijmelarij die zo simpel is dat André Hazes zich er nog voor zou schamen:

‘Don’t want U 2 write me no letters
Don’t want U callin’ my farm
I just want U, I just want U
I just want U right back here in my arms.’

Tsja. Weten dat iedereen weet dat je geen boerderij hebt, maar het moeten gebruiken om iets te laten rijmen op ‘arms’, wat een armoede. En waarschijnlijk wist Prince het zelf ook, want hij probeert het te redden met zijn voordracht, die gepassioneerd en getergd moet lijken, maar eerlijk gezegd op momenten nogal zeurderig klinkt.”

EK: “Dit nummer is overigens het startpunt van de sessies die tot Emancipation leidden, het eerste nummer wat Prince schreef en opnam. Wat ik op zich nog best geinig vind is dat het geen refrein heeft. Maar ja, dat refreinloos werken hebben we ‘m al eerder horen doen (Alphabet St.) en vele malen beter. De rap in deze track is trouwens ook niet heel super. Dat hij geen boerderij heeft… Och, hij rookt ook niet en de sigaretten in 17 Days pikken we ook gewoon. Of de bananendiaquiri’s in Another Lonely Christmas. Maar ik snap je punt, hier is het inderdaad een lapmiddel om de boel rijmend te krijgen.”

PP_SomebodyMK: “Ook op Somebody’s Somebody gaat Prince vrolijk verder op de R&B-toer. En ook nu is het allemaal maar gladjes en braafjes. Dat ligt voor een groot deel aan de beats die voormalig Game Boyz danser Kirk Johnson voor Emancipation mocht maken -en die eveneens drummer werd in Prince’ band. Geen goed beslissing, als je het mij vraagt, en zelfs een onbegrijpelijke, als je bedenkt dat Prince zelf een meesterlijke beat creator was en de meest fantastische dingen met een Linn M1 drummachine kon -maar kennelijk niet zo goed thuis was in ProTools.”

EK: “Al is hij zelf de laatste die dat toegeeft. Er is een interview uit 1996 uit het blad Musician waarin Prince zegt dat hij zelf niet van het programmeerwerk houdt. ‘Terwijl ik bezig ben, verlaat het liedje me’, zo zegt hij daarin en hij geeft aan dat Kirk de aandacht veel langer vast kan houden en omdat hij dat programmeren zo goed kan, zijn broodheer blijft inspireren. Ja, ja… Je hebt gelijkt, dit kabbelt vrolijk door en ligt op zich lekker in het gehoor. Maar je bent het vergeten als het voorbij is.”

MK: “Ietsje beter is Get Yo Groove On. Het klinkt organischer, opgewekter en minder gekunsteld dan de drie voorgaande nummers. Nu is het absoluut geen party-song van het kaliber Partyup, DMSR of Housequake, en het al helemaal geen essentiële Prince track, maar het werkt toch best aardig. Niet door de tenenkrommende hoorspelletjes die het nummer nodeloos rekken, maar vooral door de blazers, die er arrangementen doorheen weven die tamelijk geniaal zijn. Geniaal omdat ze haast niet opvallen, maar bij betere beluistering dieper in de mix een cruciale rol spelen en een stuwende kracht achter dit nummer zijn.”

EK: “Ik heb me altijd afgevraagd – en doe dat nog steeds – of dit zinnetje nou een ‘diss’ richting D’Angelo is of juist een veer in zijn achterwerk?

‘Bring the player, I’ll bring the CDs
But don’t U put nothing slow on
That new D’Angelo, some N.P.G.
And we’ll make a bet 2 see who keep their clothes on’

Met andee woorden, zet géén D’Angelo op en liever iets van de NPG? Of is het om het even of het D’Angelo of de NPG is? Het is in ieder geval een verwijzing naar het Brown Sugar-album uit 1995, net als Emancipation uit bij EMI Music.”

MK: “Goede vraag… Veel nummers op Emancipation geven me het idee dat er absoluut geen lijn in of concept achter het album zit. Courtin’ Time is er daar ook één van. Het klinkt als een geüpdate versie van een track die tijdens dezelfde sessie is opgenomen als Delirious, maar Courtin’ Time legt het daar wel direct tegen af. Leuk deuntje, maar waar gaat het over? En belangrijker, wat doet het op een volwaardige, nogal belangrijke release van Prince? Wie het weet mag het zeggen.”

EK: “Het nummer valt absoluut buiten de boot, maar ik vind het een frisse injectie in het tot nu toe erg plat klinkende geheel. Juist omdat het bruist van de livemuziek en niet leunt op voorgeprogrammeerde drums. Naar verluidt raakte Prince geïnspireerd nadat Eric Leeds hem Diminuendo and Crescendo in Blue liet horen, uitgevoerd door Duke Ellington Orchestra, met een enorm lange saxofoonsolo van Paul Gonsalves. In het boek Off The Record van Serge Simonard vertelt Prince dat er een versie van Courtin’ Time is van zo’n 20 minuten, waarop Eric Leeds het ‘het dak er af blaast’. Jammer dat Leeds op deze versie dan weer niet te horen is en dat het nummer zo kort. Want in de liner-notes wordt gesproken van een sessie die nog 407 partijen doorgaat. Had het dan volledig of in ieder geval langer geplaatst. Typisch geval van ‘verkeerde nummer op de verkeerde plek’, maar ik vind het zeker niet gek!”

PP_Betcha01MK: “En dan belanden we aan bij één van de vier covers op Emancipation. Vooropgesteld: ik heb me altijd verwonderd over het feit dat Prince covers opnam en uitbracht. Nu heeft hij het niet al te vaak gedaan, gelukkig. Want een artiest van zijn kaliber, en een zeer oorspronkelijke ook nog, die eigenhandig met de Minneapolis Sound een eigen idioom in de popmuziek definieerde, daarvan zou je denken dat hij het niet nodig zou vinden om een cover uit te brengen. Ook op dat vlak was ik dus zeer verrast. Temeer ook omdat de keuzes niet bepaald gelukkig zijn en Prince de liedjes niet compleet naar zijn hand zet. Betcha By Golly Wow is daar een goed voorbeeld van. Op zich prima dat hij het nummer aardig in ere laat, maar Prince’ versie is minstens zo suikerzoet als het origineel. Toch is juist dit nummer één van de betere op de eerste CD. En het feit dat Prince het als eerste single uitbracht, doet me vermoeden dat hij dat zelf ook vond.”

EK: “Mierzoet, maar supercommercieel. In het cd-boekje noemt Prince dit ‘maybe the prettiest melody ever written’. Daar kan je lang over argumenteren, maar ik snap zijn gevoelens wel enigszins. Het is inderdaad een piekmomentje op deze eerste schijf, maar ook een piek die je niet te vaak moet horen.”

MK: “Toch, dat dit dan een hoogtepunt is én dat Prince dit zelf ook zo heeft ervaren, vind ik dan weer getuigen van een behoorlijke creatieve armoede.”

PP_Betcha02EK: “Inderdaad, als een creatief genie – want dat blijft hij ook al lijkt de inspiratie hier even op – terugvalt op covers is één ding, als het dan ook nog eens singles gaan worden… ‘nuff said!”

MK: “De video vind ik overigens tamelijk pijnlijk, het speelt zich af in een ziekenhuis waar Prince een zwangere Mayte bijstaat. En dat terwijl hun pasgeboren zoontje al was overleden op het moment dat Emancipation uitkwam.”

EK: “Oef, ik ken die clip niet. Ben niet zo’n clipkijker, omdat beeld me doorgaans afleidt van de muziek. Maar het is hoe dan ook pijnlijk waar hij zijn kersverse vrouw Mayte doorheen heeft gesleept na de geboorte en het overlijden van hun baby. Dat blijft een wonderlijke en nogal duistere pagina in zijn leven.”

MK:We Gets Up is vervolgens weer een simpel party-nummer met een evenzo simpele tekst. Voor mij een niemendalletje waar je helemaal niks mee kunt. En waar de blazers, sommige synth-effecten en het gitaarwerk van de laatste minuut het enige noemenswaardige is.”

EK: “Ik weet het niet, ik vind dat gitaarwerk aardig, maar niet meer dan dat. Als geheel vind ik We Gets Up wel lekker funky. Al is het ook direct vergeetbaar. Een nummer dat voelt als een jam die na een ander nummer tijdens een concert wordt gespeeld. White Mansion vind ik interessanter. Al is het weer over een generieke beat geplaatst en zitten er dubieuze geluidseffecten in. Werkelijk elke zin wordt met een bijbehorend effect (van een gitaarpingel tot een opstijgend vliegtuig) opgeleukt en dat klinkt vermoeiend. Het baswerk is echter prima en het is een nummer dat inhoudelijk best interessant is binnen Prince’ vrijheidsstrijd. Volgens mij gaat het over zijn begindagen als artiest en de trip die hij naar zijn zus Sharon in New York maakte in de hoop daar bij MCA Records een platendeal te kunnen vinden. Uiteraard krijgt hij dat felbegeerde contract dan niet. Vele jaren later heeft hij de ‘big white mansion’ waar hij als klein prinsje van droomt (Paisley Park), maar tegen welke prijs is die gebouwd?”

MK: “Interessant wellicht, maar dat kabbelt en dreutelt bijna 5 minuten door. Zoals ze in het Engels mooi zeggen: it’s dragging along. En wat ook niet helpt, is Prince’ zeurderige manier van zingen: ‘Hey there, what’s your náááááme? / And can U tell me how 2 play the gáááááme?’ Gewoonweg ergerlijk. Ook op Damned If symboleye Do hanteert Prince die zeurderige manier van zingen (‘Tell meeee what’s uuuuup with the teenage indecisioooon / I’m maaaad in looooove but U wooooon’t give me permission’). Het haalt volledig de energie uit het op zich vrij opgewekte nummer. En dat is jammer, want er gebeurt best veel: blazers, (eindelijk!) fijn gitaarwerk (al is het geen I Could Never Take The Place Of Your Man, bijvoorbeeld) en een geinige break, waarna het nummer verandert in een virtuoos gespeelde latin jam. Had Prince niet zo zeikerig gezongen op dit nummer, dan was het een vrij eenzaam hoogtepunt geweest.”

EK: “Mij doet het niet zo veel, maar dat komt vooral omdat ik niet zo’n heel grote liefhebber van latin ben. Ik hoor dat het virtuoos is, maar het raakt me gewoon niet zo. Opvallend overigens dat Prince’ latin-expert Sheila E. hier ontbreekt. Haar percussiekunsten hadden naadloos gepast, of waren ze soms op dat moment even niet on speaking terms?”

MK: “Geen idee, in de 90s leek ze een beetje uit zijn inner circle verdwenen. Door met cover nummer twee, symboleye Can’t Make U Love Me, oorspronkelijk van Bonnie Raitt. Ook deze weer is het net niet. Prince maakt er een rokerige ballad van, met sitar-achtige akkoorden, stemmige saxofoon (wederom Eric Leeds), maar het haalt nooit het niveau van -pak ‘m beet- Adore. En belangrijker: Prince benadert absoluut niet het gevoel dat Bonnie Raitt in haar eigen versie wél kan overbrengen. Zij weet de pijn van het nummer te laten druipen, terwijl Prince dat niet lukt, en in plaats daarvan zo te horen uiteindelijk zijn verovering de slaapkamer in probeert te lullen. Desondanks één van de betere tracks op het eerste schijfje.”

PP_Emancipation_cd1EK: “Dat laatste komt ook omdat het ondanks alles écht gewoon een heel goed liedje is. George Michael begreep dat gelijktijdig wel heel goed. In zijn MTV Unplugged-sessie uit 1996 pakt hij op zijn eigen manier wél de pijn die uit dat nummer. De man die in 1987 op zijn album Faith nog opzichtig naar Prince keek voor inspiratie, blaast Prince hier gewoonweg uit het water. Overigens, dit nummer moet ook een steek naar Warner zijn geweest. Raitt zat bij dat label in de jaren ’80 min of meer hetzelfde schuitje als Prince (hij heeft haar zelfs bijna bij zijn eigen Paisley Park ondergebracht) en zij lieten ook albums van Raitt op de plank liggen om ze pas jaren later uit te brengen. I Can’t Make You Love Me was een comebackhit op een ander label nadat ze haar vrijheid had teruggewonnen.”

MK:Mr. Happy is dan weer geen goed liedje. Wéér bijna 5 minuten geprogrammeerde en synth-dominante mid-tempo R&B, waarin Prince vertelt dat hij alles heeft, behalve ‘haar’, en pas Mr. Happy is als hij ‘haar’ wel heeft. Althans, dat is wat ik er uit opmaak. Het zit namelijk nogal verborgen in de party-sfeer. En vooral de rap van Scrap D. zet je op het verkeerde been, want deze meneer gebruikt zijn tijd aan pochen hoe een goede minnaar hij wel niet is -met als tenenkrommend dieptepunt het regeltje ‘U know my north pole can generate heat’. Zucht.”

EK: “Ik zucht mee en maak er liever niet al te veel woorden aan vuil. Scrap D. was ook op Chaos And Disorder al een lelijke stoorzender en nu weer. De Ice Cube-sample die hierin is gebruikt moet de boel wat credibility geven. Tsja…”

MK: “Gelukkig sluit Prince de eerste CD af met wat mij betreft het beste nummer van de voorgaande twaalf. In This Bed symboleye Scream is gecreëerd rondom de feedback die ontstond toen Prince een gitaar op de grond legde, wat ik dan ook meteen interessant vind.”

EK: “Ik geloof ook dat dit het eerste avontuurlijke moment van inspiratie op Emancipation is. Het idee is dat muziek ‘zichzelf’ kan manifesteren via de instrumenten. Dat het al in de lucht hangt. Al is het idee niet nieuw, Neil Young heeft vanuit die gedachte in 1991 de volledig uit feedback opgebouwde cd ARC uitgebracht. Prince heeft het werk van Young echter nooit echt beluisterd denk ik, dus je kan het geen ‘stelen van’ noemen, eerder een ‘zelfde idee van een ander in muziek denkend en communicerend mens’.”

MK: “Die feedback, echt goed te horen vanaf ongeveer 4 minuut 25, doet wat denken aan de geluiden die Prince uit zijn gitaar toverde in Computer Blue. En juist dat lijkt niet toevallig. Want In This Bed symboleye Scream klinkt op het eerste gehoor als ‘zomaar’ een liedje waarin hij vol wroeging tegen een voormalige geliefde spijt betuigt over wat hij haar allemaal heeft aangedaan, en daar wakker van ligt. Echter, in het CD-boekje draagt hij het -in omgekeerde tekst- op aan ‘Wendy and Lisa and Susannah’. Aha! En als je dán het nummer opnieuw beluistert, kun je niet anders dan het opvatten als een directe spijtbetuiging én handreiking naar zijn voormalige bandleden en voormalige geliefde, met wie hij halverwege jaren ’80 enorm close was en bij wie hij op de bank logeerde. Het was toendertijd dan ook 10 jaar terug dat hij The Revolution ontbond. Daarmee verbrak hij zijn drie-eenheid met Wendy en Lisa, en niet veel later, de relatie met Susannah.”

EK: “En inmiddels is het verdorie alweer 30 jaar terug dat The Revolution op de laatste benen liep. Als we deel twee van Emancipation doen ook precies 30 jaar geleden dat de Parade-tour in Rotterdam aanving. Toch jammer dat Prince altijd huiverig is geweest weer iets te proberen met Wendy en Lisa. Nog eens 10 jaar na Emancipation stonden Prince, Wendy en Lisa weer eens met zijn drieën op hetzelfde podium, maar van ‘meer’ kwam helaas nooit meer iets. Had graag hun input in zijn latere werk gehoord.”

MK: “Sterker, Prince stuurde hen In This Bed symboleyeScream vóór de release -wat je kunt interpreteren als excuus voor zijn lullige gedrag jegens de dames- maar de suggesties die zij opperden, werden volgens Wendy en Lisa niet gebruikt en ze hoorden niets meer van hem. Ook dat is natuurlijk typisch Prince. Maar toch legt hij bij uitzondering zijn ziel behoorlijk bloot in dit nummer. Essentieel? Dat niet. Maar wél het interessantste nummer van kant 1.”

EK: “Eens, maar er had meer ingezeten. Ook hier weer die generieke beat die het enigszins vlak maakt. Pas op het einde wordt het een meer ronkend geheel en krijgt het nummer de pit die het over de hele linie nodig heeft. En als je dan met gespitste oren zit, dan is het verdorie alweer klaar.”

MK: “Helaas is ook daarmee direct het belangrijkste pijnpunt geraakt. Welgeteld één goed nummer en twee half geslaagde liedjes op twaalf tracks -zo magertjes heb ik het zelden gegeten bij Prince.”

EK:”En dan hebben we nog twee cd’s te gaan…”

MK: “Tamelijk shockerend als je bedenkt dat Emancipation niet zomaar een album zou zijn, of zou móeten zijn, maar Prince’ statement over zijn recentelijk herwonnen vrijheid. Voor een vrij man klinkt hij dan wel behoorlijk terughoudend en ‘opgesloten’ in formule-achtige en voorgekauwde muziek. Ik hoor ook absoluut geen samenhang. Niet dat het nou een conceptalbum had moeten worden, maar het schiet mij teveel alle kanten op. Okee, dat deed Sign “O” The Times in principe ook, maar daarop hoorde je qua productie en geluid een directe link tussen de liedjes. Het eerste deel van Emancipation is simpelweg pover, wat kwaliteit betreft. En doet niet veel goeds beloven voor de resterende twee schijfjes.”

PP_020_Emancipation_albumEmancipation (cd1)

  1. Jam of The Year
  2. Right Back Here In My Arms
  3. Somebody’s Somebody
  4. Get Yo Groove On
  5. Courtin’ Time
  6. Betcha By Golly Wow!
  7. We Gets Up
  8. White Mansion
  9. Damned If symboleye Do
  10. symboleye Can’t Make U Love Me
  11. Mr.Happy
  12. In This Bed symboleye Scream

Release: 19 november 1996
Hoogste albumlijstnotering in Nederland en België: 13 | 8
Waardering: *
Essentiële nummers:

Emancipation luisteren of kopen:
Tidal | Bol.com

Geef een reactie