Crystal Ball (1998) disc 2

Als middel om de welig tierende bootleghandel te dwarsbomen, kwam Prince in 1998 op zijn eigen label met een cd-set die als officiële bootleg tegenwicht moest gaan bieden. Net als voorganger Emancipation trekken wij meerdere weken uit om deze kloeke set te analyseren. Vandaag de tweede schijf.

MK: “Na het tamelijk teleurstellende eerste deel van Crystal Ball hield ik toendertijd mijn hart vast voor de tweede schijf. Maar toen ik de tracklist bekeek, werd ik daar een stuk vrolijker van. Want er staan een aantal persoonlijke favorieten en sowieso geweldige Prince-nummers op.”

EK: “Ik (her)kende destijds alleen Crucial, Sexual Suicide en An Honest Man. Dat alleen al was reden om mijn interesse te wekken, al was ik gaandeweg ook wel verslingerd geraakt aan de bootlegversies van die nummers die ik al piepend en krakend op allerlei inferieure uitgaven had staan.”

pp_interactiveMK: “Voor mij was Interactive in principe een van die persoonlijke favorieten.”

EK: “Oh ja, die ‘kende’ ik destijds ook, maar dan vooral vanwege de gelijknamige cd-rom. Daarop stond dat nummer ook, als je ‘m in de gewone cd-speler stopte.”

MK: “Oh ja, die was er ook nog! Het nummer was eerst bedoeld voor Come, en nadat Prince besloot het niet voor dat album te gebruiken, zou Interactive vervolgens moeten belanden op The Gold Experience. Maar helaas, Prince besloot weer anders. Zonde, want Interactive was er prima op zijn plek geweest. Beter dan op deze vergaarbak in ieder geval. Ik moet wel zeggen dat ik een absolute voorkeur heb voor de live versie. Deze heeft veel meer ‘stomp’ en punch dan deze wat vlakke studio versie. Al is het gitaarwerk geweldig en blijft het een zalig nummer. Maar nogmaals, live is het een klapper. En was de studioversie net zo goed, dan had ik Interactive gemarkeerd als essentieel.”

EK: “Ik vind – maar dat zal persoonlijke associatie zijn – die gelijknamige game de beste plek voor het nummer, omdat het gewoon goed aansluit op de toen baanbrekende en inmiddels lachwekkend verouderde content van die release. Het nummer is eveneens tamelijk gedateerd vind ik, zowel tekstinhoudelijk als productioneel. Die bliepjes waaromheen het nummer dartelt, link ik toch altijd aan de manier waarop men in de jaren 90 ‘het internet’ een geluid wilde geven. De TMF Cyper Top zoveel, enzo. Maar wat jij zegt, het vuige gitaarwerk in deze onvervalste rocker is top, zeker in combinatie met de steeds agressiever wordende Prince. Vanaf de laatste ‘aint that a bitch’ rond 02:15 minuten begint het nummer pas echt te zweven voor me en dan is het ook wel meteen fantastisch.”

MK:Da Bang was mij volkomen onbekend, nog steeds trouwens. Ik heb ook geen flauw idee of het oorspronkelijk voor een bepaald album bedoeld is geweest, maar zo te horen had het niet misstaan op Chaos And Disorder. Dan had ik Da Bang overigens nog steeds pas bij deze herbeluistering voor de tweede keer gehoord, want je weet dat dat album echt niet mijn kopje thee is. Maar goed, het nummer zelf dan. Ik kan er eigenlijk weinig over zeggen. Behalve dat het een tikje eigenaardig is, bluesy country in de coupletten, om daarna volledig en twee keer zo snel los te gaan. Die snelle gedeeltes doen lichtelijk denken, maar dan alleen wat tempo betreft, aan bijvoorbeeld Sister, maar legt het er volkomen tegen af. Nee, ik heb er niks mee.”

EK: “Ik vind juist die dualiteit wel erg tof. Enerzijds dat relaxte geluid, anderzijds de ontsporende Prince. Niet een nummer om even lekker op te zetten om van te genieten, maar interessant genoeg om vaker op terug te grijpen. Ik vraag me ook af of er een dubbele boodschap inzit. ‘Da Bang’ is slang voor seks. Maar het woord ‘dabang’ wordt in Bollywoodfilms gebruikt voor mensen die achter de schermen ‘de mensen met macht’ aanbesturen. Zo’n zinnetje als ‘Like a puppet on a string, I’m go’n dance and I’m go’n sinn, I will do most anything if you promise me Da Bang, bang, bang!’ zou vanuit die gedachte ook heel goed kunnen gaan over de strijd met zijn label. ‘Ik doe mijn kunstje wel als ik weer de macht terugkrijg’. Of denk ik nu heel erg paranoïde? In de liner-notes staat dat het over niemand in het bijzonder gaat.”

MK: “Prince’ werk kennende gaat het vast gewoon over seks. Haha! Calhoun Square opent vervolgens interessant met Prince die kennelijk instructies geeft aan de band: ‘Listening to the drummer, but you’re still wanna have fun, it shouldn’t be work…’ Waarna hij de band in één take door het nummer leidt.”

EK: “Fantastisch dat die opmerking is blijven zitten in het nummer, want het gevoel dat je bij de opname bent trekt je als luisteraar echt meteen naar binnen. Het is voor mij vooral een echte livefavoriet, maar deze studioversie is gewoon ook erg goed.”

MK: “In tegenstelling tot Interactive is Calhoun Square dan ook wél een nummer dat in de studio even goed werkt als live. Maar dat komt waarschijnlijk omdat deze ook echt live is opgenomen. Onbegrijpelijk eigenlijk dat dit pas voor het eerst hier op een album terecht kwam. Zeker omdat het de dag werd opgenomen nadat de verschillende nummers van The Undertaker op band werden gezet. Het zou er prima bij passen -al had Prince dan wel de toetsen achterwege moeten laten om binnen het ‘concept’ van The Undertaker (namelijk: alleen hijzelf, Michael Bland en Sonny T. als de ‘New Power Generation Power Trio’ in de studio) te blijven.”

EK: “Ik denk dat niemand hem daarop had aangekeken eerlijk gezegd. Het nummer is heerlijk funky groovend en de gruizige gitaarpartij maakt het volledig af.”

pp_crystalball_cd2MK: “Nog zo’n knaller waarvan ik niet begrijp dat het vóór Crystal Ball nooit op plaat verscheen, is What’s My Name? Het is muzikaal namelijk een geweldig nummer, dreigend en vol onderhuidse spanning, die een aantal keer vol ten uitbarsting komt. Die ingehouden spanning en daaropvolgende explosies van gitaar-, bas- en drumgeweld lijken synoniem voor de frustrerende periode waarin Prince zich ten tijde van de opnames van What’s My Name? bevond, namelijk waarschijnlijk in 1993, vlak voordat hij zijn naam veranderde, en waarmee je meteen de titel kunt verklaren. En hoe blij ik ook ben dat ik het twee keer heb mogen meemaken dat hij dit nummer live speelde, het blijft opvallend dat hij dat niet vaker deed.”

EK: “Als je het dan toch over niet begrijpen waarom het niet eerder is gebruikt, het is toch ook bijzonder dat hij het tot 2011 op enkele incomplete versies na nooit in zijn volledigheid heeft gespeeld. De Melkweg had in 2011 de première van de eerste ‘volledige’ What’s My Name?

MK: “Als gezegd, onbegrijpelijk, want net als Interactive en Calhoun Square is dit een regelrechte live-kraker. Is het een essentieel Prince-nummer? Ik twijfel.”

EK: “Ik niet, het nummer is een fraaie weerslag van hoe Prince in 1993 in het leven stond, aan de rand van zijn naamswijziging, op het punt zijn carrière definitief over een andere boeg te gooien. Het blijft spannend om naar te luisteren en het broeit na al die jaren nog steeds.”

MK: “Maar is het van hetzelfde niveau als bijvoorbeeld When Doves Cry of de titeltrack van Crystal Ball? Nee, maar ik luister wel telkens met ingehouden adem tijdens de coupletten en laat me mijn adem benemen tijdens de heftige muzikale uitbarstingen.”

EK: “Exact! Je kan ook niet alles afzetten tegen de nummers die je net noemt, dan is vanaf dit punt vrijwel niets meer essentieel. Ik kijk graag in tijdsbeelden en dit is een essentieel tijdsbeeld én gewoon een fantastisch nummer.”

MK: “Vooruit, tóch essentieel!”

EK: “En dat is de volgende ook gewoon. Een fanfavoriet van velen, stond al op duizenden bootlegs. Maar Crucial is ook gewoon een weergaloos nummer dat zich kan scharen bij Prince beste ballads. De overgang van de 90s-Prince in What’s My Name? naar deze overduidelijke 80s-Prince is wat abrupt en dat is jammer. Maar als losse track, Prince op zijn best. Wat ik zo knap vind is dat het subtiel laagje op laagje bouwt en het keer op keer weet te raken, zowel in de zinderende finale als in de aanloop daar naartoe. Cruciaal luistervoer dus.”

MK: “Inderdaad de eerste outtake uit de jaren ’80 op deze tweede schijf. En wat voor een! Crucial was al jaren lang een favoriet nummer van me, ik koesterde eerst het cassettebandje waar het op stond vol vuur, en later was de bootleg met dezelfde titel -met daarop ook versies vol ruis van onder meer We Can Funk, Sexual Suicide, Witness 4 The Prosecution en Power Fantastic– een van mijn dierbaarste CD’s. Het is typische halverwege-jaren-’80 Prince, met het sitar-achtige geluid dat je ook op Strange Relationship en Adore hoort op Sign “O” The Times, de bijna als fluit klinkende gitaarsolo en het Linn drumgeluid, en gek genoeg nooit bedoeld geweest om het op een album rond die periode te zetten.”

EK: “Ik vind het nummer dan ook een soort universum op zich. Het past op geen enkel klassiek 80s album, wat dus ook wel verklaart waarom het op de plank is blijven liggen ondanks de belachelijk hoge kwaliteit.”

MK: “Al gaat het verhaal dat het op Sign “O” The Times zou komen, maar uiteindelijk werd vervangen door Adore. Nu is Adore ook wel een sterker nummer, maar Crucial is zeker geen niemendalletje. Dus doodzonde dat het nooit op een album rond de periode 1987-1988 terecht kwam, maar min of meer op Crystal Ball werd gedumpt. Tuurlijk, blij toe dat hij dat deed, want ik had opeens een versie zonder ruis, maar Crucial verdient dat niet.”

EK: “Het verdient wel een officiële release, dus allang blij dat het dan maar zo uit is gekomen.”

MK: “An Honest Man vind ik als volgende 80s outtake niet bepaald iets toevoegen. Niet aan het album, maar sowieso niet. Het is de a capella gezongen versie van de door Prince (als Christopher Tracy) uitgesproken tekst uit de brief die hij in de film achterliet voor Mary Sharon. Onder de monoloog hoor je Venus De Milo, en in context van de film werkt veel beter dan op het album, zelfs al hoor je flarden van een compositie van Clare Fischer.”

EK: “Eens, het doet op deze manier en al helemaal zonder enige context vrij weinig. Zeg gewoon maar niks. Al kán Prince het wel, zie ook de hondsbrutale opener van zijn debuut.”

MK: “Er bestaat het idee dat deze versie van An Honest Man dan ook was bedoeld als openingstrack voor Parade, precies een beetje zoals Prince deed op For You. Maar eerlijk gezegd ben ik blij dat -als deze theorie zou kloppen- hij anders besloot en An Honest Man nooit uit te brengen, tot de vergaarbak die Crystal Ball een beetje is. Maar dan nog boeit het me bijzonder weinig.”

EK: “Gelukkig maakt de volgende alles goed. Alleen de bas van Sexual Suicide al is briljant. Schijnbaar was het Sheila E. die de drumbeat leerde aan Prince (zo meldt het boekje bij Crystal Ball) maar het is echt zo’n nummer waarop je vooral hoort hoe sterk Prince kon worden als Wendy & Lisa hem in de flanken dekten en Eric Leeds met zijn saxpartijen in de spits werd gezet. Het is funky, het swingt, het broeit en muzikaal duizelt het soms. Tekstueel blijft het achter, wat is een seksuele zelfmoord eigenlijk? Of zou het over masturberen gaan, zo van ‘als jij bij me weggaat, dan doe ik het zelf allemaal wel’? ‘La petite mort’, het orgasme, maar dan zelf toegebracht? Geen idee.”

MK: “Zoals ik al zei, stond het op mijn exemplaar van de Crucial bootleg, maar ook dat bevatte enorm veel ruis. Dus was ik opnieuw blij dat ik Sexual Suicide eindelijk eens zónder gesis en geruis kon horen. Want ook dit nummer is een kneiter uit zijn meest creatief vruchtbare periode. Okee, tekstueel stelt het inderdaad weinig voor, en het wordt mij niet helemaal duidelijk wat hij nou gaat doen als hij dreigt ‘I’m gonna take a sexual suicide’ nadat zijn lief hem kennelijk heeft of gaat verlaten. Maar verder ben ik gek op het nummer, dat veel raakvlakken vertoont met het geluid van Girls And Boys, met zijn bassax en dat gekke synthgeluid. Geen idee of die elementen in Sexual Suicide de blauwdruk vormden voor Girls And Boys, of dat hij met Sexual Suicide juist voortborduurde op die geluiden, maar ik vind het, ook dankzij het geweldige baswerk (dat ik op mijn bootleg nooit goed hoorde) een onweerstaanbaar lekker nummer, waar enorm veel in gebeurt.”

EK: “Nu je het zegt, dit is inderdaad een soortgenoot van Girls And Boys. Die vonden we op Parade essentieel. Deze doet er in niets voor onder, dus…”

MK: Helemaal eens, absoluut essentieel. Maar misschien dat Prince daar achteraf anders over dacht. Want nadat het op verschillende configuraties van Dream Factory stond en na het cancellen van dat album nergens meer terugkwam, lijkt het me dat hij Sexual Suicide bij nader inzien niet interessant genoeg vond. Gelukkig is het met Crystal Ball alsnog uitgekomen.”
pp_crystalball_booklet_round
MK: “Ook uitermate interessant vind ik Cloreen Bacon Skin. Het geeft namelijk een prachtig inkijkje in Prince die in de studio aan het werk is, trash talking en improviserend dat het een lieve lust is. En het laat op een fenomenale manier horen wat Prince’ visie voor The Time was, en hoe de band én Morris Day moesten klinken. Cloreen Bacon Skin is namelijk een dag nadat Jungle Love was opgenomen op band gezet, al wordt in de liner notes gesteld dat het tijdens de sessies voor het tweede album van The Time, What Time Is It?, werd opgenomen. Maar dat album verscheen in 1982, en Cloreen stamt uit 1983.”

EK: “De liner-notes kloppen wel vaker niet bij Crystal Ball en opvallend genoeg gaat het op de tweede schijf net als bij de eerste mis bij het benoemen van tijd en plaats van een nummer voor The Time. Daar Movie Star, hier Cloreen Bacon Skin. Wat ik een openbaring aan dit inkijkje vind, meer nog dan Movie Star op de eerste cd, is inderdaad hoe Prince zijn visie uiteenzet. Temeer daar The Time-boegbeeld Morris Day gewoon aanwezig is en hier de drumpartij voor zijn rekening neemt. Het is jammer dat dit soort vrij werk, want dat is het gewoon, niet wat vaker naar buiten is gekomen op officiële releases.”

MK: “Blijkbaar was dit spontaan ontstane nummer een verkenning, aangezien een dergelijke nadruk op bas en drums terugkwam in Irresistible Bitch, en later werd hergebruikt in Tricky. Hoe dan ook, het is vingerlikkend lekker. Razend knap hoe je alleen met de door Morris Day gespeelde drums, bas, een stem en improvisatie meer dan 15 minuten kunt boeien.”

EK: “Het toont ook exact waar de frictie heeft gezeten bij The Time. Want de originele band was veel te getalenteerd om zich door Prince de les te laten lezen. Day is een prima drummer, maar Jellybean Johnson kan er ook wat van. Jimmy Jam en Terry Lewis waren ten tijde van Cloreen Bacon Skin al exit en je hoort Prince na een minuut of zes ook roepen dat ‘ie verder niemand nodig heeft. “We ain’t gonna put no more instruments on this. Just me and bacon skin”, waarmee hij in het geval van de varkenshuid refereert naar de drumvellen. “Alright, that Cloreen’s brother for my drummer”, zegt Prince er achteraan in zijn beste Morris Day-impersonatie. Wat op zich weer koddig is, want in het begin zingt hij als ware hij Day: “It’s dedicated to my first wife. Her name is, oh Lord, Cloreen”. Waardoor je de rare situatie krijgt dat degene die deze tekst hóórt te zingen achter de drums zit en wordt weggezet als ‘de broer van’ zijn eigen eerste vrouw. Eeehm… nevermind, het is ook maar een improvisatie en het is fantastisch.”

MK: “Ook uitermate boeiend is Good Love. Rechtstreeks afkomstig van Prince’ -in mijn optiek- beste periode, zo rond 1986. Wat moet ik hier verder nog over zeggen? Good Love is geweldig, zij het vergeleken met vele andere tracks uit zijn Camille-periode niet essentieel, maar ik vraag me wel af waarom Prince dit op Crystal Ball heeft gezet. Good Love is een van de vele nummers van oorspronkelijk geplande albums die uiteindelijk niet doorgingen (Camille en de oorspronkelijke Crystal Ball), die ergens anders terecht kwamen. In dit geval de soundtrack van Bright Lights, Big City. Het is dus niet zo dat Prince de hardcore fans een plezier deed met een ruisvrije versie.”

EK: “Deze week is een originele versie van het Camille-album geveild overigens, voor maar liefst 24.000 dollar. Ik vind het altijd maar de vraag welke muziek zó veel geld rechtvaardigt een inderdaad dit nummer rechtvaardigt dat bedrag zeker niet omdat het al twee verschillende releases heeft gehad. Neemt niet weg dat elk Camille-nummer wel bovengemiddeld interessant is en dat geldt ook voor deze. Ik kan er niet op stilzitten, maar ben het eens dat het hier niet echt op zijn plek is. Het is een vullertje (en hoe lekker ook, alsnog één van de minste Camille-tracks), waarvoor ik ‘way back’ die soundtrack ook al had gekocht.

MK: “Inderdaad, het zij zo. Over de soundtrack gesproken, wél interessant is dan weer dat Good Love de eerste keer was dat Prince een tot dan toe onuitgebracht nummer aanleverde.”

EK: “Is dat zo? 4 The Tears In Your Eyes in 1984 toch ook? Al schreef hij dat speciaal voor We Are The World eigenlijk. Dat is toch anders.”

MK: “Na verwend te zijn met kneiters als What’s My Name?, Crucial, Sexual Suicide, Cloreen Bacon Skin en Good Love, is het toch jammer dat deze schijf eindigt met Strays Of The World. Volgens de liner notes was dit nummer bedoeld voor een Broadway musical (naar het schijnt ‘Come’, dat nooit het levenslicht zag), en werd ook gebruikt in de Glam Slam Ulysses show. En dat is wel te horen zeg. Laat ik zeggen dat ik absoluut geen fan ben van musicals. Dus mij doet dit nummer totaal niks.”

EK: “Ik hou er wel van eigenlijk, ik vind het een beter gelukt nummer dan bijvoorbeeld een verwant nummer als de Queen-pastiche 3 Chains O’ Gold. De gitaar is tof en als laatste nummer van een schijf vind ik het geserveerde bombast prima werken. Geen favoriet, maar ook geen misbaksel. Het is een beetje een minder goed gelukte versie van Gold en dat nummer werkt ook het beste als je net The Gold Experience van begin tot eind hebt beluisterd.”

MK: “Misschien makkelijk om Strays Of The World af te branden op basis van al te persoonlijke smaak, maar ik krijg altijd een beetje jeuk van dit soort nummers uit Prince’ koker. Te veel bombast, te veel melodrama. Gewoon te veel. En uitermate jammer dat hij meende het als afsluiter van een op zichzelf prima schijf te zetten.”

EK: “Als gezegd, ik voel ‘m wel als afsluiter. Maar zou het niet missen als het er niet was. Daarvoor ontbreekt de in dit geval weer de cohesie tussen de nummers. Dat is echt het grootste manco van Crystal Ball. Mar misschien is dat wel bewust. Dit is tenslotte een ‘officiële bootleg’ en de bootlegs die eind jaren ’90 op de markt waren hadden ook in veel gevallen zo’n volkomen willekeurige samenstelling. Al moet gezegd dat er al gespecialiseerde labels als Sabotage, Moonraker, Thunderball en noem ze maar op waren. Die snapten beter dan Prince hoe het moest.”

MK:”Ik vind de tweede schijf behoorlijk goed. Niet fantastisch, nee. Dat heeft niets te maken met de vele geweldige nummers, integendeel, vergeleken met de eerste schijf is cd 2 onnoemelijk veel beter. Maar wat het niet fantastisch maakt, en ik denk dat ik in herhaling val, is het feit dat er – exact wat jij zegt – niet lijkt te zijn nagedacht over een opbouw en op z’n minst een logische configuratie op basis van stijl en inhoud. In plaats daarvan lijken de nummers er gewoon opgesmeten, waardoor de flow ook hier ver te zoeken is. Maar als ik puur beoordeel op de afzonderlijke nummers, scoort Prince hier wel puntjes.


PP_021_CrystalBall_albumCrystal Ball (cd2)

  1. Interactive
  2. Da Bang
  3. Calhoun Square
  4. What’s My Name?
  5. Crucial
  6. An Honest Man
  7. Sexual Suicide
  8. Cloreen Bacon Skin
  9. Good Love
  10. Strays Of The World

Release: 3 maart 1998
Hoogste albumlijstnotering in Nederland en België: — | —
Waardering: ***1/2
Essentiële nummers: What’s My Name?, Crucial, Sexual Suicide, Cloreen Bacon Skin

Crystal Ball luisteren of kopen:
Tidal | Bol.com

3 gedachten over “Crystal Ball (1998) disc 2

  1. Wat was ik blij verrast met die dreigende versie van What’s My Name in het Ziggodome. Wat voor mij nog steeds zijn beste grote show is van de laatste periode (snik), wat een afgewogen setlist. Nieuw werk, oud werk, obscuur werk, fantastische Purple Rain als afsluiter. Ik ben het eens met jullie analyse, deze disc is zeker niet afgeschreven.

  2. Prima schijf. Heerlijke nummers, maar inderdaad zoals opgemerkt, onsamenhangend. Maar topnummers: Interactive, Calhoun Square, Cloreen Bacon Skin, Good Love, What’s My Name, Strays Of The World. Het geeft alleen maar de veelzijdigheid van Prince weer dat hij al dit soort nummers schijnbaar moeiteloos maakte en dan zijn dit nog de “afdankertjes” want nooit eerder verschenen.

Geef een reactie