Mess With You Mind, de productie van de Sign “O” The Times-film

Deze week draait met veel succes de Sign “O” The Times-film in bijna 100 bioscopen in de Benelux. Bijna vijfmaal zo veel als toen de film in 1988 oorspronkelijk in de bioscopen draaide. De legendarische concertfilm van Prince kent zijn oorsprong in Nederland. Gezien de vele waarheden en onwaarheden die over de totstandkoming de ronde doen, hier een reconstructie.

In de zomer van 1987 tourt Prince ter promotie van het Sign “O” The Times-album door Europa. De tournee is een ware triomftocht. Pers en publiek, vriend en vijand, niemand kan om het fenomeen Prince heen. Dat die zelfde zomer ook grootheden als U2, Madonna en David Bowie op tournee zijn en daarbij grotere zalen vol weten te trekken, lijkt bijzaak. Prince domineert het poplandschap volledig met zijn overdonderende show. Een show die ondanks de grootse opzet een relatief klein publiek bedient. Een bewuste actie van Prince. Hij wil enige vorm van intimiteit behouden. Voor Nederland staan oorspronkelijk vier shows in de Utrechtse Galgenwaard in de planning. Prince is de eerste popster die daar optreedt. Op het veld staan stoeltjes, ook dit om een soort intimiteit te kunnen garanderen en geen dringende massa mensen voor het podium te hebben. De shows moeten echter de strijd aan met uiterst grillige weergoden. Hierdoor verregent één show in het geheel, een andere heeft er deels me te kampen en twee andere houden het – ondanks een flinke dreiging – nipt droog. Het weerhoudt het publiek er echter niet van om dolenthousiast te reageren. Vooral het massaal op de maat meeknipperen van aanstekers in nummers als Forever In My Life bevalt Prince wel. Dat doet men nergens anders in Europa!

De regen die de Nederlandse shows ook parten speelt, is ook aan de andere kant van de Noordzee een groot probleem. De zomer van 1987 is de natste in jaren en het heeft er alle schijn van dat de twee concerten die in het voor 25 en 26 juni 1987 gepland staan in het immense Wembley Stadium in Londen zullen gaan verregenen. Prince communiceert al na de eerste Utrechtse show richting zijn team dat hij niet nog meer verregende shows wil spelen. Er wordt dus naarstig gezocht naar mogelijkheden om de boel te verplaatsen. Niet alleen in Engeland overigens, in Nederland is Mojo Concerts is aan de bak gegaan om uitwijkmogelijkheden te zoeken. Mochten de weersomstandigheden in Utrecht abominabel blijven, kan de boel last minute worden verplaatst naar Ahoy’ in Rotterdam. De Britse shows worden in ieder geval verplaatst naar 1, 2, 3 en 4 juli 1987 in het kleinere, maar overdekte Earl’s Court. Het verschuiven van de Wembley-shows, maakt dat enkele shows die nog in Italië in de planning staan ook enkele dagen verschoven zullen worden. In Nederland is Ahoy’ al in ‘stand by’ modus geplaatst voor het geval dat er verregende Utrechtse concerten moeten worden ingehaald. Door de verplaatsing van de twee Wembley-shows, ontstaat er een aanzienlijk gat in het schema van de Sign “O” The Times Tour. Na de laatste show in Utrecht op 22 juni 1987, is de eerstvolgende show een week later pas in Antwerpen. Er wordt op dat moment al nagedacht om hoe dan ook nog een aantal shows in Ahoy’ op te tuigen. De vraag naar kaarten is er ruimschoots in Nederland en ze zijn er nu toch. Het heeft er schijn van dat de Ahoy’-optie voor Prince een doorslaggevende reden is geweest om de laatste Galgenwaard-show alsnog in de regen het podium op te stappen. Verplaatsen naar tweemaal Ahoy’ kost alleen maar geld. Extra shows inlassen, kan voordeliger uitpakken. Voor de twee aangekondigde shows in Ahoy’ zijn slechts zevenduizend tickets per avond verkrijgbaar, omdat Prince ook hier stoeltjes in de arena eist.

Voor fans in het Verenigd Koninkrijk komt vrij gelijktijdig slecht nieuws. Er blijken geen vergunningen te kunnen worden geregeld voor de verplaatste shows, omdat Earls’ Court in een ander stadsdeel (met andere verantwoordelijke wethouders) valt. Einde verhaal. De vraag naar kaarten voor de Ahoy’-shows blijkt dusdanig, dat Mojo Concerts in overleg met Prince’ tourmanagement besluit om er nog een extra optreden aan vast te plakken. Daar de tour op 29 juni 1987 in Antwerpen klaar moet staan en het te kort dag is om het podium in minder dan een dag naar België te verplaatsen, wordt gekozen voor een matineevoorstelling op zondag 28 juni. Dit geeft de crew iets meer tijd en ruimte om het podium af te breken en daarna honderd kilometer verderop weer op te bouwen. Met de toevoeging van die zevende show in korte tijd, zijn er bijna 80.000 kaarten verkocht voor de Prince-concerten. Ogenschijnlijk uit het niets beslist Prince dat de shows in Ahoy’ en de tourafsluiter in Antwerpen gefilmd moeten gaan worden. Naar verluidt (zo staat later in De Telegraaf) is het geknipper met de aanstekers door die enthousiaste Nederlandse fans een aanleiding geweest. Hij legt de verantwoordelijkheid daarvoor voor een groot deel neer bij technicus Susan Rogers, die in vaste dienst bij hem is en zowel opnames in de studio overziet als (een deel van) het geluid tijdens liveshows. “We waren in Amsterdam, de shows waren in Rotterdam, en hij belde die middag mijn hotelkamer op met de mededeling dat we een mobiele opnametruck nodig hadden. ‘Regel het maar, de filmploeg is al onderweg.’ Zijn exacte slotzin weet ik nog steeds. It needs to be perfect, or heads will roll… Dus toen ben ik als een gek gaan bellen.”[1]

De Telegraaf, 29 juli 1987

In haar herinnering belt Rogers aanvankelijk naar Duitsland, maar ze komt uiteindelijk uit bij Wisseloord Studio’s, die wel kunnen zorgen voor personeel ter ondersteuning, maar niet over mobiele opnamewagens beschikken. Zij sturen haar daarvoor door naar NOS Facilitair Bedrijf (later NOB en tegenwoordig NEP), waar een audiotruck wordt gevonden die op vrijdag 26 juni voorrijdt bij Ahoy’. “Wij hadden veel ervaring met live-opnames en deden al jaren de grote festivals in Nederland”, aldus Gert de Bruijn, die op vrijdagmorgen 26 juni 1987 tijdens zijn vakantie wordt verrast door een telefoontje van de planning van het NOS Facilitair Bedrijf. “Er was een last minute-klusje binnengekomen. In de veronderstelling dat het om iets eenvoudigs ging, ben ik akkoord gegaan. Pas toen kreeg ik te horen dat het om Prince ging en dat alles om acht uur die avond moest draaien. Toen moest ik wel even slikken, want het was allemaal wel heel erg korte termijn. Er moest heel snel een opnameploeg bij elkaar worden gezocht, materiaal worden gereserveerd, een microfoonplan worden gemaakt in overleg met Susan Rogers en alles moest naar Rotterdam worden getransporteerd én opgesteld. En dat allemaal in de tijd dat de GSM nog niet bestond! Ik doe dit vak nu inmiddels 44 jaar, maar extremer dan dit heb ik het in al die tijd nooit meegemaakt.”[2] Een van de andere medewerkers die wordt ingezet is Wisseloord-producer Michiel Hoogeboezem. Waar De Bruijn om half elf ’s morgens in het zonnetje in zijn tuin zit als hij wordt gebeld, ligt Hoogeboezem net in bed, na een lange nacht doorwerken met De Dijk aan hun album Wakker In Een Vreemde Wereld. “Mijn eerste reactie was: wie durft me uit mijn slaap te halen. (…) Ik was absoluut niet zo’n Prince-fan, dus ik zat in eerste instantie niet om de klus te springen. Maar ik moet zeggen, toen de machines gingen rollen en hij opende met Sign “O” The Times ging ik meteen finaal voor de bijl. Ongelooflijk was dat.”[3]

Prince’ concert de volgende dag wordt gebruikt als generale repetitie voor de opnames die tijdens de twee daaropvolgende shows gaan plaatsvinden. Voor het daadwerkelijke filmwerk wordt een ploeg uit Engeland ingevlogen, die op 27 juni arriveert. “Gekkenhuis”, aldus Rogers. “We gingen feitelijk zonder enige vorm van pre-productie de opnames in.” De Bruijn herinnert zich dat de geluidswagen met daarin een Neve audioconsole zesenvijftig kanalen aankon, maar dat er zestig microfoons op de bühne stonden. Met applausmicrofoons erbij werden het in totaal achtenzestig ingangen, waarvoor extra materiaal gehuurd is. “Onder hoogspanning trokken we kabels door de Ahoy’, sloten alles aan op het PA-systeem van Prince, programmeerden de opnameapparatuur en maakten nog net de laatste verbindingen toen de zaallichten al uitgingen voor de eerste Ahoy’-show, maar we hadden het gehaald! Susan Rogers was onder de indruk!”[4]

De show zelf is goeddeels identiek aan hetgeen eerder in Utrecht is opgevoerd, met dat verschil dat het effect van de showopener in het duister van Ahoy’ veel beter tot zijn recht komt. “What’s happenin’ Holland? Welcome!”, roept Prince voor Play In The Sunshine wordt ingezet. De Britse filmploeg is nog niet operationeel, maar er loopt wel een crew van KRO-programma Brandpunt rond. Die mogen twee minuten filmen van Play In The Sunshine. Gedurende de show wordt voor de opnames gewerkt twee 24-sporen-machines. De zestig microfoons moeten teruggemixt worden naar eenentwintig sporen, verder zijn er twee sporen voor het applaus en nog één spoor voor de computercode. De Bruijn: “Wij draaiden zogenaamd ‘double-headed’, oftewel op twee multitrackmachines tegelijk op de hoogste snelheid, waarbij we de ene machine een paar minuten na de andere startten, zodat er altijd een machine liep en er dus eigenlijk altijd back-up was. Om het half uur was er een band vol en moest er zo snel mogelijk worden gewisseld. We hebben er een enorme voorraad banden doorheen gejaagd in die paar dagen.”[5]

I Could Never Take The Place Of Your Man in Ahoy’ (foto © George Bekker)

De show van 27 juni is de eerste waarbij de filmploeg in volle sterkte aanwezig is en de camera’s rollen de volledige show mee. De Britse ploeg werkt met vier 35mm camera’s, die op vaste plekken in de Ahoy’ opgesteld staan. De camera’s werken met filmrollen van vier of tien minuten. Bij elke cameraman staat een assistent die de filmrollen naar een centraal inzamelpunt brengt en noteert wat er exact op staat. Het levert gaandeweg een container vol filmblikken op achter het Ahoy’-complex. De Bruijn: “Ergens, ik weet niet meer of het in Rotterdam of in Antwerpen was, zijn door de filmcrew tijdens de soundcheck ook nog close-up shots gedraaid. Deze konden tijdens de concerten niet gemaakt worden omdat de camera’s dan te veel het podium op zouden komen. Dat zou voor de optredens te storend zijn.” De tweede show in Ahoy’ is net als de eerste een strakke bedoening, waarbij zeer gecontroleerd gewerkt wordt door Prince en zijn band. Uiteindelijk is van deze show de audio van de nummers Sign “O” The Times, Play In The Sunshine, I Could Never Take The Place Of Your Man, Now’s The Time en de aangrenzende drumsolo, If I Was Your Girlfriend en The Cross als basis gebruikt voor hetgeen in de film te horen is.

De derde en laatste show in Ahoy’ is een middagvoorstelling die al om twee uur ’s middags aanvangt. De aanwezige Hoogenboezem en De Bruijn spreken van een soundcheck waarin Prince ‘tamelijk relaxed en niet overdreven dominant’ is. De Bruijn: “Hij is wel duidelijk de baas. Tijdens de soundcheck staat hij echt te dirigeren, als een soort Zappa.”[6] De show is op veel punten vrijwel identiek aan de avond ervoor; van Prince’ “Hello Holland and welcome”-intro in het begin van de show tot de diverse overgangen tussen de in de film gebruikte nummers en de relatief korte It’s Gonna Be A Beautiful Night-finale. Al zijn er her en der opvallende afwijkingen. Voorafgaand aan Hot Thing duurt de percussiesolo van Sheila E. bijna vijf minuten. Deze uitvoering van Hot Thing komt uiteindelijk in de film terecht, echter zonder dat percussie-intro. Absoluut hoogtepunt is het bijna een kwartier aanhoudende Forever In My Life. Het publiek knippert mee met aanstekers en de groove waarin publiek en band op het podium één worden is hypnotiserend. Boni Boyer zet een kippenvelopwekkende improvisatie neer en Prince gaat er daarna nog eens dunnetjes overheen met een pakkende improvisatie rond It. Ook dit muzikale segment vindt uiteindelijk – zij het in iets ingedikte vorm – zijn weg de film in. Als de show er even voor vier uur ’s middags op zit, gaat de zestigkoppige crew aan het werk om het circus naar Antwerpen te verplaatsen. Drie uur later rijden tien vrachtwagens richting België, waar ook het laatste optreden van de tour nog wordt gefilmd. Van die laatste show vinden echter nog maar weinig segmenten hun weg nog naar wat uiteindelijk de Sign “O” The Times-film wordt, al is in de gerestaureerde versie die deze week in de bioscoop te zien is her en der toch echt een zeer duidelijk shot van de tribunes van het Antwerpse Sportpaleis te zien.

De NOB-truck, backstage Ahoy’, 27 juni 1987 (foto © Gert de Bruijn)

Na de show in Antwerpen is het de bedoeling dat in juli het Amerikaanse deel van de tournee start. Er zijn echter nog geen concrete tourdata bekend gemaakt als de start van de tournee verschoven wordt naar 15 augustus . Het lijkt er op dat al in Nederland de beslissing is genomen door Prince dat hij helemaal niet door Amerika op reis gaat. Het Amerikaanse publiek zal het met de film moeten doen, waarvoor de opnames in Rotterdam en Antwerpen zijn gemaakt. Of tenminste, dat is de bedoeling. Het beeldmateriaal dat is geschoten blijkt namelijk te donker en te korrelig om in een film te kunnen gebruiken. Zodoende wordt het Sign “O” The Times podium in Paisley Park weer opgetuigd en staan er in juli 1987, op het moment dat het tourcircus eigenlijk van start had moeten gaan in Prince’ thuisland, uitgebreide heropnames op het programma. Hiervoor wordt de audio die in Rotterdam en Antwerpen is opgenomen als basis gebruikt. Daar overheen wordt de set geplaybackt. De op het podium aanwezige autogrille bevat een nummerbord met daarop AYH-003. Het is een hardnekkige mythe dat dit een verwijzing zou zijn naar de drie shows in Ahoy’. Tijdens de hele tour is dit nummerbord echter gebruikt en het staat dus ook weer opgesteld in Paisley Park als daar de heropnames starten. Vrijwel al het close-up concertbeeld dat in de film te zien is, is op de soundstage in Prince’ dan net operationele studiocomplex geschoten. Slechts enkele overzichtsshots waarbij de hele zaal in het donker te zien is (onder meer de gitaarsolo in I Could Never Take The Place Of Your Man en de knipperende aanstekers tijdens Forever In My Life) zijn het daadwerkelijke resultaat van het filmwerk dat in de Benelux is gedaan.

Wie anno 2017 de bootlegopnames van de shows uit 1987 onder de filmbeelden legt, zal zien dat een en ander nog steeds naadloos op elkaar aansluit. In de audio is echter ook één en ander veranderd. In de ‘Hello Holland and welcome’ welkomstboodschap is ‘Holland’ vervangen door ‘Uptown’, sommige tracks hebben een muzikale overdub gekregen en her en der heeft Prince – die de concertregistratie zelf regisseert – besloten om een dialoog met het publiek in te lassen. Als hij na The Cross ‘Thank you!’ roept tegen het publiek, wordt nu een vaag ‘no thank you’ vanuit de menigte teruggeroepen. Susan Rogers denkt daar nog altijd met kromme tenen aan terug. “Eenmaal terug in Minneapolis begon zijn creatieve brein met het materiaal in de weer te gaan. Zodoende werd tot de heropnames besloten waarbij ook publiek aanwezig moest zijn. Maar ja, in Paisley Park stonden maximaal tweehonderd mensen te kijken naar de opnames en ik moest hun reactie dusdanig opnemen dat het exact zo klonk als de duizenden mensen in die arena in Rotterdam. Het was écht heel lastig om dat audiotechnisch samen te brengen en goed te laten klinken. Als ik er aan denk, draait mijn maag zich nog steeds een beetje om. De film heb ik nooit meer teruggezien, ik durf het daardoor niet aan. Maar van vrienden hoor ik dat het goed is.”[7]

In de film ligt de focus zo goed als volledig op het Sign “O” The Times-album, met daarbinnen een flinterdun geacteerd script rondom een driehoeksverhouding tussen Cat, Greg Brooks en Prince. Op Little Red Corvette na, sneuvelen voor de film alle tijdens de show gespeelde nummers die niet van de Sign “O” The Times dubbel-LP afkomstig zijn. Ook wordt er een segment toegevoegd dat live nooit te zien is geweest. De op 16 juni 1987 in Parijs geschoten videoclip bij de op dat moment nieuwe single U Got The Look is namelijk in de film ingelast. David Hogan voert de regie over die videoclip waarin Sheena Easton opdraaft. Deze clip wordt integraal in de film verwerkt als ‘droom’ van een in de kleedkamer doezelende Prince. Het is – zeker in de 2017-versie van de film – een lelijke stijlbreuk. Geinig detail is wel dat het jasje dat Sheena Easton draagt in de clip later in Ahoy’ door Prince is gedragen en het publiek in is geschopt. Tegen het eind van de film is de finale omgedraaid. Waar It’s Gonna Be A Beautiful Night alle concerten in euforische stemming heeft afgesloten, is dit nummer in de film naar voren geschoven, zodat The Cross met zijn gierende gitaarsolo de concertfilm op relatief introverte wijze afsluit voor – net als tijdens de Ahoy’-concerten – een instrumentale versie van Sign “O” The Times de cirkel rond maakt.

Sign “O” The Times gaat op 29 oktober 1987 in première in Detroit en op 20 november volgt een release in de rest van de Verenigde Staten. Die release is deze week 30 jaar geleden en dat wordt wereldwijd gevierd met vertoningen in de bioscoop. In Europa volgt de film medio 1988 pas en in Nederland wordt het zelfs pas op 11 augustus 1988. Hiermee is Nederland één van de laatste landen ter wereld waar de film in roulatie gaat. Anno 2017 blijkt Nederland echter één van de grootste hotspots voor de re-release. In bijna 100 bioscopen gaat deze week het dak er af en in sommige gevallen moeten er zelfs extra voorstellingen worden bijgeboekt vanwege de grote vraag. In die zin is Prince’ populariteit in de Benelux de afgelopen 30 jaar amper afgenomen.

[Dit artikel is een naar de huidige bioscooprelease toegeschreven bewerking van het veel uitgebreidere 1987-hoofdstuk in het boek Prince: The Dutch Experience]

Audio in de film:

  • Sign “O” The Times (27 juni 1987)
  • Play In The Sunshine (27 juni 1987)
  • Little Red Corvette (26 juni intro, 27 juni einde)
  • Housequake (29 juni 1987 intro, 28 juni 1987 einde)
  • Slow Love (26 juni 1987 intro, 27 juni 1987 einde)
  • I Could Never Take The Place Of Your Man (27 juni 1987)
  • Hot Thing (28 juni 1987)
  • Now’s The Time (27 juni 1987)
  • U Got The Look (studioversie)
  • If I Was Your Girlfriend (27 juni 1987)
  • Forever In My Life (29 juni 1987 intro, 28 juni 1987 einde)
  • It’s Gonna Be A Beautiful Night (28 juni 1987)
  • The Cross (27 juni 1987) [8]

Bronnen:
[1] Podcastjuice, 15 januari 2017
[2] gesprek met auteur, 15 februari 2017
[3] Prince De Biografie, Tom Engelshoven en Alfred Bos, 1988
[4] gesprek met auteur, 15 februari 2017
[5] gesprek met auteur, 15 februari 2017
[6] Prince De Biografie, Tom Engelshoven en Alfred Bos, 1988
[7] Podcastjuice.net interview, 15 januari 2017
[8] Princevault.com

2 gedachten over “Mess With You Mind, de productie van de Sign “O” The Times-film

  1. Goed verhaal. Ik weet nog dat destijds in een recensie stond dat waar Bowie verstrikt raakte in zijn eigen web (Glass Spider Tour), Prince over het podium dartelde en bruiste van de energie. Terechte constatering.

    1. Ha, inderdaad. Die krantenrecensie heb ik nog. Is ook wel enigszins zo natuurlijk, de Glass Spider tour oogde heel gekunsteld. De ironie is natuurlijk dat elke milliseconde van de SOTT-show van Prince ook volledig was uitgedacht, maar het oogde allemaal veel meer organisch.

Geef een reactie