Piano & A Microphone 1983 (2018)

Is het overdreven om te stellen dat Piano & A Microphone 1983 het meest controversiële Prince-album is sinds The Black Album? Nu eens niet omdat het wordt achtergehouden, maar juist omdat het uitkomt. Het materiaal circuleert al sinds 1989 op allerhande bootlegs. Nu is het officieel uit op vinyl en cd.

EK: “Voor we er inhoudelijk induiken, wil ik toch ook nog even kort op de titel terugkomen. In 2015, luttele maanden voor zijn onverwachte dood, kondigde Prince aan dat hij solo op tournee zou gaan, onder de vlag Prince Spotlight: Piano & A Microphone. De tour zoals hij die voor ogen had zou onder meer naar Carré komen, maar ging niet door vanwege onder meer de aanslagen in Parijs in november 2015 en gedoe met zwarthandelaren.”

MK: “Ja, ik lag al zo ongeveer dagen in mijn slaapzak voor mijn computer klaar om kaarten voor de aangekondigde show in het Brusselse Cirque Royale te bemachtigen. Tevergeefs. Zó jammer! Want dit was nou echt een show die ik moest en zou zien. Want zeg nou zelf, het idee van een mega-intieme show met alleen Prince on stage achter een piano was toch wel uniek. Temeer omdat ik altijd dol was op de piano-segmenten tijdens verschillende shows.”

EK: “In januari 2016 riep hij fans op om naar Paisley Park te komen, waar hij twee pianoshows zou doen. Heb het er nog met andere fans over gehad om mee te gaan, het was kort dag, had eigenlijk het geld niet en dacht ‘hij gaat ongetwijfeld weer touren hiermee, ik wacht dat wel af’. En inderdaad, de term ‘Spotlight’ viel van de titel af en na die Paisley Park-shows ging het Piano & A Microphone gebeuren alsnog op tournee, maar niet meer door Europa. Het album zoals het nu uitkomt, heeft weliswaar dezelfde ‘merknaam’ gekregen, maar heeft niets met die shows uit 2016 te maken. De cassette die de pianorehearsal die nu officieel uit is, had domweg geen titel en is überhaupt nooit bedoeld geweest om als album te worden uitgebracht. Het is Prince die ruim een half uur aan het improviseren is en een tape liet meelopen. Die tape is toevallig bewaard gebleven en nu uitgebracht. Waarom dan die naam? Ja, het is Prince met piano en een microfoon. Maar muziekhistorisch vind ik het jammer dat hiervoor is gekozen. Tenzij het wellicht een serie wordt met andere pianorehearsals/shows. Maar zelfs dan…”

MK: “Dat ben ik wel eens. Het getuigt wel een beetje van creatieve armoede. Dat geldt in eerste instantie zeker wat betreft de titel. Had er dan iets van gemaakt als ‘Basement Rehearsal’ of ‘Home Studio Rehearsal’. Kan ook stukken beter dan dat, maar dan zou het wel duidelijker zijn geweest dat het een rehearsal betreft dan nu het geval is.”

EK: “Eens! Al moet je dat ‘Basement’ niet te letterlijk nemen. Prince’ woning was split level, de studio was op de onderste verdieping dus in feite een soort ‘basement’. Maar de piano stond op de bovengelegen verdieping.”

MK: “Aha, okee. Ik zei al, er zouden vast betere titels bedacht kunnen worden, haha! Hoe dan ook, de indruk wordt nu gewekt dat het een gepolijst geheel is. Wat creatieve armoede op gebied van muziek betreft, vind ik het jammer dat het -na Prince’ eigen versie van Nothing Compares 2 U– alweer uit een periode rond of vlak voor Purple Rain komt. Ik vind dat wat te makkelijk. Natuurlijk, voor veel mensen is Prince synoniem voor Purple Rain, maar Prince is zoveel meer dan dat.”

EK: “Eens! Als je het op een rijtje zet valt het pas goed op. Eerst Moonbeam Levels, daarna de Purple Rain-reissue, Nothing Compares 2 U en nu dit, allemaal uit ruwweg dezelfde periode. Ik hoop ten zeerste dat een volgende release deze periode los laat.”

MK: “Persoonlijk vind ik dat je ‘het grote publiek’ kennis moet laten maken met juist die veelzijdigheid. En daarbij, ik vraag me sterk af of Piano & A Microphone ’83 wel interessant genoeg is voor dat grote publiek.”

EK: “Inmiddels heb ik wat mensen gesproken die geen fan zijn en die vinden wat ze horen best lollig, vind ik een opvallende ontwikkeling. Maar goed, dat zegt nog steeds weinig tot niks.”

MK: “Dit is typisch een opname die verstokte fans allang hadden, die het wellicht kopen om de collectie compleet te maken, maar die niet blij verrast zullen zijn met deze release, simpelweg omdat ze het al kennen en omdat er zoveel ander -in veel gevallen- geweldig materiaal in de Vault ligt. Maar ik loop op de zaken vooruit. De muziek zelf eerst maar eens…”

EK: “Daar draait het tenslotte om! Piano & A Microphone 1983 is voor zover we kunnen inschatten medio 1983. Duane Tudahl, auteur van het geweldige boek Prince and the Purple Rain Era Studio Sessions (1983-1984), schat het op oktober 1983. Zijn argument daarvoor is op zich goed, alleen betekent dat direct dat de prominente aanwezigheid van technicus Don Batts op deze release nergens op slaat. Diens plek is in de zomer van 1983 namelijk ingenomen door Susan Rogers. Gezien de gespeelde nummers aan het begin van de sessie, zou ik het toch eerder ergens tussen het einde van de 1999 tournee en de First Avenue show van 3 augustus 1983 plaatsen. Al blijft dat speculeren. Wat ik net al zei, Prince had zijn woning aan 9401 Kiowa Trail in Chanhassen, bekend als ‘Purple House’, dusdanig ingericht dat hij er makkelijk op kon nemen. Prince’ Yamaha piano stond in de woonkamer. Die lag pal boven de studio, met alle kabels over en weer doorgetrokken, zodat Prince ongestoord kon opnemen. In de liner- notes van de box herinnert Jill Jones de kabels die onder het zwarte tapijt weggewerkt waren. Ik hou van zulke details.”

MK: “Ja, die zijn fantastisch. Het idee dat hij zijn huis zo had ingericht dat hij 24 uur per dag, 7 dagen per week muziek kon maken én opnemen, spreekt enorm tot de verbeelding. In feite was dat huis daarmee een prototype voor Paisley Park, een domein waar hij vrijwel ongestoord kon werken aan nieuwe materiaal, op tijdstippen die hij zelf bepaalde. En dat leverde prachtige muziek en prachtige verhalen op, zoals over de totstandkoming van Power Fantastic, dat Susan Rogers eens deelde. Maar goed, terug naar 1983.”

EK: “De sessie start met 17 Days, die hier al improviserend een beetje bluesy klinkt. Mooi dat de boel inclusief de instructies naar engineer Don Batts intact zijn gebleven. Als het Don is, tenminste. Hij herinnert zich er niets van. Maar Susan Rogers ook niet… wie zit er dan achter de knoppen? Het nummer is ontstaan uit een jam met The Revolution, zo stelt Lisa Coleman in de liner-notes. Prince is hier de track in de vingers aan het krijgen. Ik vind het aanstekelijk.”

MK: “Ik ook. Meer dan dat zelfs. 17 Days is niet alleen een van mijn favoriete B-kantjes, het is ook een van mijn favoriete Prince-nummers ooit. Om het hier in zo’n rudimentaire, rauwe en kale versie te horen, vind ik fantastisch. Zeker ook door de instructies naar Batts.”

EK: “Prince nam een eerste ‘echte’ versie in augustus 1983 op, met Brenda Bennett van Vanity 6 op zang. Begin 1984 werd het opnieuw opgenomen. Ditmaal met hulp van Wendy & Lisa van The Revolution, Prince zelf deed ditmaal de vocalen. Het eindresultaat – B-kantje van When Doves Cry en de eerste officiële Prince and The Revolution-track – was veel meer poppy dan wat je hier hoort. 17 Days in deze versie is muzikaal meer passend bij de treurige tekst die het nummer heeft.”

MK: “Helemaal mee eens. En wat ik vooral tof vind, is dat het nummer, ondanks de kaalheid door het solo op een piano te spelen, volledig overeind blijft. Dat toont de kracht van 17 Days, vind ik. OK, op gegeven moment schiet het alle kanten op, je weet totaal niet waar Prince heen wil, en ik denk dat hij dat zelf ook niet wist. Maar dat maakt het niet minder fascinerend om naar te luisteren.”

EK: “Precies! Hij verliest zich er in en heeft op ne gegeven moment iets van ‘wat nu?’ Dat je dat proces goed hoort is fantastisch. Purple Rain vervolgens is wellicht Prince’ meest bekende nummer. Het is een onvervalste rockballad, mede door de beroemde gitaarsolo. Die versie is op genoemd 3 augustus 1983 opgenomen, tijdens een benefietconcert. Hier is het een behoorlijk ander beestje. Meer een schets, een vingeroefening. Daarom denk ik dat het vroeger dan oktober is. Dit moet nog voor die legendarische show zijn, want die werd opgenomen toen Susan Rogers net Don Batts’ taken had overgenomen.”

MK: “Ik denk dat Prince gewoon lekker aan het improviseren was en vrij spontaan overstapte op een stukje Purple Rain. Interessant, omdat het doet denken aan hoe hij Purple Rain uitwerkte in de film -daar toegeschreven aan een compositie van Wendy en Lisa. Hier fungeert het tevens als onderdeel van een soort medley, samen met A Case Of You.”

EK: “Klopt, en je hoort in deze variant van Purple Rain ook de invloed van Joni Mitchell wel terug. Haar A Case Of You zou je overigens als een van de rode draden in Prince’ (live) carrière kunnen beschouwen. Hij speelde het die 3e augustus 1983 voor het eerst live (niet op de piano echter) en hij bleef dat tot het eind van zijn leven doen. In 2001 overleed Prince’ vader John L. Nelson en kort daarna verscheen het album One Nite Alone…, Prince enige échte pianoalbum. Hierop staat eindelijk Prince studioversie van A Case Of You (dan als A Case Of U gespeld), opgedragen aan zijn overleden vader, de man op wiens piano hij al die jaren eerder zijn eerste muzikale stappen zette. Wat ik wel leuk vind is dat Prince hier in 1983 direct het vierde couplet van Joni’s nummer inzet. Dit is de vroegste opname die we ervan kennen. De versie die 19 jaar later uitkwam start óók bij dat vierde couplet. Ik vind deze versie trouwens mooi. Prince zingt uit zijn tenen.”

MK: “Ik vind het ook prachtig. Vooral omdat het laat horen wat Prince met zijn eigen én andermans materiaal kan. Hoe klein het stukje A Case Of You ook is, hij transformeert het van een van oorsprong breekbare folk ballad tot iets heel eigens. Het wordt bijna gospel hier. Speaking of which… Het loopt daarmee mooi over naar het volgende nummer.”

EK:Mary Don’t You Weep is een spiritual, een nummer dat door slaven werd gezongen in de katoenvelden en verborgen boodschappen van hoop en verzet bevat. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Prince het – zonder piano – weer van stal haalde toen hij zichzelf midden jaren ’90 als ‘slaaf van zijn label’ bestempelde. Dat – een jam met Vernon Reid – was de enige versie die ik goed kende en draaide vooral om het herhalen van de titel. Deze pianoversie doet ruwweg hetzelfde. Prince’ stem zoekt meerdere uithoeken van zijn bereik, van falset tot donker grommend. Onderwijl doen flarden van wat Strange Relationship wordt dienst als couplet. Hier hoor je trouwens het best dat de bron een cassette is. Het heeft wat rammelende audio.”

MK: “Ja, klopt. De curator mag dan hebben gezegd dat hij er weinig aan heeft hoeven poetsen omdat de kwaliteit in zijn oren al verbazingwekkend goed was, ik verbaas me er toch een beetje over dat ze niet wat meer aan de ruis hebben gedaan. Deze release mag dan geluidstechnisch van betere kwaliteit zijn dan de bootleg waarop deze sessie ook staat, toch is het jammer dat het niet vrijwel kristalhelder klinkt.”

EK: “Ik snap je punt, ik vind het wel iets authentieks hebben echter. De vraag blijft in dit soort gevallen altijd hoeveel je er aan moet verbeteren. Zonder ruis had het ook sterieler geklonken… denk ik.”

MK: “Dat is ook wel waar. Kniesoor verder hoor, ik vind ook Mary Don’t You Weep prachtig. Ik begrijp wel dat Spike Lee het wilde gebruiken voor zijn film BlackKklansman.”

EK: “Ik voel ‘m wat minder. Wel vind ik het grappig hoe die flarden Strange Relationship uiteindelijk de weg vrij maken voor dat nummer. Het is voor velen overigens een favoriet pianonummer van Prince. Voor mij in ieder geval wel.”

MK: “Voor mij zeer zeker ook, zijn uitvoering ervan in de pianomedley tijdens de Lovesexy show in Dortmund is fenomenaal, al blijf ik het jammer vinden dat hij het niet volledig speelde.”

EK: “Tsja, Prince ten voeten uit, welk nummer speelde hij tijdens die Lovesexy tour nou wel helemaal? Zelfs Purple Rain werd ingekort… Afijn, volgens Jill Jones’ liner-notes beschrijft het nummer de wat schizofrene relatie die Prince met Vanity had, terwijl zij zelf daar ook nog als een soort los-vaste scharrel tussendoor fietste. Het verscheen oorspronkelijk op Sign O’ The Times in 1987, maar de basistrack is op 14 maart 1983 opgenomen in Kiowa Trail Home Studio. Ruwweg rond de tijd van deze pianorehearsal. Ik voel ‘m wel, het is hier nog vers en Prince heeft er hoorbaar lol in.”

MK: “En ik heb er lol in om ernaar te luisteren. Ik vind het uitermate interessant dat er wat Strange Relationship weer een schakeltje bij is gekomen die de progressie van het nummer laat horen. Prince heeft er verschillende versies van opgenomen, telkens weer weggelegd of van albumconfiguraties gehaald. Om het uiteindelijk weer op te pakken en de ‘Wendy & Lisa versie’ die op Dream Factory zou moeten komen, die met flink wat sitar op de achtergrond, omvormde tot de versie die uiteindelijk op Sign O’ The Times verscheen. Deze rauwe pianoversie is min of meer stap één in de evolutie van Strange Relationship. Of had hij de basistrack al had opgenomen en wilde hij ook hier het nummer meer ‘in de vingers’ krijgen?”

EK: “Ik vermoed van wel, want die basistrack is uit maart ’83 en dit is van vermoedelijk een (iets?) later datum. Maar goed, als we toch die liner-notes van Jill aanhalen, die plaatst het nog volgende Why The Butterflies in de winter, dat zou betekenen dat deze hele pianosessie zelfs in januari of februari geplaatst kan worden en dán zou die Strange Relationship basistrack nog wel opgenomen moeten worden. Intrigerende puzzel, we zullen het waarschijnlijk nooit weten. Alles wat volgt op Piano & A Microphone ’83 is zelden tot nooit meer gespeeld door Prince. International Lover dook, net als Strange Relationship, tijdens de Lovesexy tournee nog weleens op in de pianomedley. Hier is het een soort tussendoortje. Verwaarloosbaar in het grotere geheel dat deze medley is. Maar leuk om het even een paar minuten te horen.”

MK: “Ja, eigenlijk net zo’n tussendoortje als tijdens die Lovesexy Tour pianomedleys. Maar deze International Lover vind ik wel een spannende uitvoering, vooral doordat Prince’ stem alle kanten op schiet. Grappig eigenlijk, dat de medley-achtige stukken eigenlijk een soort blauwdruk vormen voor die intermezzo’s tijdens latere tournees. Dan mag dit wel ‘gewoon’ een rehearsal zijn, misschien vormde het -onbewust?- wel de kiem voor die segmenten?”

EK: “Zou best kunnen. Plaats het ook in de tijd, tot de 1999 tour heeft Prince nooit pianomedleys in zijn shows gedaan en vanaf dat punt werden ze meer frequent. Deze sessie is uit exact dat kantelpunt. Zeker in de Purple Rain en Lovesexy tournees, maar ook tijdens het Europese deel van de Parade tour kwamen dergelijke sets met regelmaat terug. Maar ook daarna vaak, met als hoogtepunt de soms wel een kwartier of drie aanhoudende pianosegmenten in de One Nite Alone… tour. Maar goed, terug naar deze release. De eerste kant van de tape waarvan dit komt (en ook van de lp) eindigt met Wednesday. De studioversie werd in oktober 1983 opgenomen met Jill Jones en was bedoeld als vijfde track op Purple Rain. Het verdween echter de archieven in en kwam daar nooit officieel meer uit. Dit is een andere versie. Net als de rest van deze sessie meer improviserend. Ik vind het niet een van de meest boeiende momenten.”

MK: “Ik vind het wel interessant, want ik kan me niet herinneren de studioversie ooit te hebben gehoord, al komt de melodie me op zich wel bekend voor. Ik kan de twee dus niet met elkaar vergelijken om tot een gedegen oordeel te komen.”

EK: “Staat op een bootleg van een label dat we niet verder zullen promoten hier. Haha!”

MK: “Uh, nee, sssst! Hahaha!”

EK:Cold Coffee & Cocaine en Why The Butterflies, samen de volledige b-kant van de nieuwe LP, vind ik des te meer interessant. Het lijken improvisaties die nooit als daadwerkelijk liedje zijn bedoeld. Al claimt Jones dat Why The Butterflies ook als daadwerkelijk nummer is opgenomen en dat er een seksuele escapade als invloed is geweest. In Cold Coffee & Cocaine zet Prince zijn Jamie Starr/Morris Day-stem op. Ik vind het lollig, maar in alle vrijblijvendheid ook vergeetbaar. Niet iets wat je vaak opzet.”

MK: “Voor mij past Cold Coffee & Cocaine wel in het rijtje met Tricky en Cloreen Bacon Skin. Dat zijn ook meer improvisaties waarop Prince zijn Jamie Starr-stem gebruikt. Cold Coffee vind ik dan wel weer interessant omdat het vergeleken met de hiervoor genoemde nummers niet drijft op drums of bas. En ik vind het wel boeiend omdat je Prince ook verwoed mee hoort stampen. Het zou nooit geschikt zijn als single natuurlijk, laat staan als albumtrack, ook niet als hij had besloten er een band-versie van te maken, maar ik luister wel graag naar dit soort geklooi in de (thuis)studio.”

EK: “Dat is hoe dan ook de meerwaarde van deze release. Je hoort hem klooien, het geluid is ‘in your face’, het is net alsof je zelf à la Don Batts in die studio zit mee te luisteren terwijl Prince een verdieping boven je aan het werk is.”

MK: “En dat vind ik het unieke eraan. Hoe dan ook, in Why The Butterflies hoor ik wel degelijk een oer-versie van een uiteindelijk liedje. Ik word direct nieuwsgierig naar wat hij er uiteindelijk van gemaakt zou hebben, want ik vind dit wel spannend. Niet in de laatste plaats door Prince’ vocalen, die ook hier weer veel registers bestrijken, van krachtig en soulful naar temend en breekbaar.”

EK:Piano & A Microphone 1983 moet je dan ook niet zien als ‘een fenomenaal verborgen gebleven album’ dat in die legendarische Vault van hem lag. Het is vooral een stuk muziekgeschiedenis dat inzicht geeft in hoe Prince werkte. Het klinkt ruw omdat het op een reguliere tape is opgenomen, waardoor er zelfs met de technieken van nu maar weinig meer aan op te poetsen is. Toch klinkt het stukken frisser en meer levendig dan de bootleg die we kennen. Maar het blijft een lo-fi opname, met niet alleen de ‘flaws’ die daar bij horen, Prince speelt ook ruw. Niet voor een massa toehoorders, puur voor zichzelf. Hij waant zich onbespied en in feite luisteren we nu ongewenst mee. Deze release is een soort muzikale polaroid. Ongepolijst, ongeposeerd en stiekem ook een beetje verkleurd.”

MK: “Mooi omschreven! Ik sluit me daar bij aan. Zij het dat ik het wel een interessant ‘tijdsbeeld’ vind. Prince stond natuurlijk bekend als iemand die continu met muziek bezig was en had de naam dat hij de meest fantastische songs lukraak uit de mouw schudde. Wat je hier heel mooi hoort, is dat hij niet alleen een harde werker was die veel en vaak speelde om in vorm te komen of te blijven, maar ook een muzikant was die wel degelijk zoekende kon zijn naar de juiste melodie, het juiste ritme, de juiste vocalen. Maar, zoals ik al eerder zei, of deze release zijn weg gaat vinden naar miljoenen platenkasten, nou nee. Voor de meer casual fans zal het aardig zijn om naar te luisteren, meer niet. En de verstokte fans zullen het dus kopen om hun collectie compleet te maken.”

EK: “Ben ik het mee eens, maar ik moet er ook bij zeggen dat de verpakking – en met name die van de Deluxe Edition – het wel enorm de moeite waard maakt voor die verstokte fans. Het heeft een zeer fraaie vormgeving, de liner-notes van Don Batts, Lisa Coleman en vooral die van Jill Jones zijn erg interessant. Ze schetsen een mooi tijdsbeeld. Het fotomaterial van Allen Beaulieu is sfeervol (al zit er gek genoeg ook een foto uit de Controversy-periode tussen) en dit is echt een schoolvoorbeeld van hoe je een release als deze meerwaarde kan geven. Heel jammer dat Purple Rain vorig jaar niet een zelfde soort fysieke release geeft gekregen. De muziek moet leidend zijn, absoluut. Maar het oog wil ook wat en deze uitvoering is optisch nagenoeg perfect.”

MK: “Ik vind Piano & A Microphone 1983 interessant, maar -en dat benadruk ik nogmaals- ik vind het vooral jammer dat het weer een release uit de periode rond Purple Rain is. Hopelijk komen de erven Prince een volgende keer met een release uit een andere periode. Al was het alleen maar om Prince’ veelzijdigheid te laten horen.”

EK: “Dat hoop ik ten zeerste met je mee!”


PIANO & A MICROPHONE 1983

  1. 17 Days
  2. Purple Rain
  3. A Case Of You
  4. Mary Don’t You Weep
  5. Strange Relationship
  6. International Lover
  7. Wednesday
  8. Cold Coffee & Cocaine
  9. Why The Butterflies

Release: 21 september 2018
Hoogste albumlijstnotering in Nederland en België: — (NL) | — (BE)
Waardering: ***
Essentiële nummers: – –

Piano & A Microphone 1983 luisteren:
Het album staat is fysiek te krijgen op cd en lp en uiteraard in Deluxe Edition, onder meer bij Bol.com. Beluister het hieronder via Spotify:

2 gedachten over “Piano & A Microphone 1983 (2018)

Geef een reactie